|
Adalet Bakanı Cemil Çiçek tarafından açıklanan Türk
Ticaret Kanunu Tasarısı Taslağı ile şirketlerin web sitesi oluşturmaları ve
burada şirkete ait bilgilerin yer alması zorunlu tutuluyor. Tasarı’da,
hukuki sonuç doğuran yönlendirilmiş elektronik mesajlara da dikkat
çekilirken, anonim şirketlerde yönetim kurullarının on- line olarak
elektronik ortamda yapılması olanağı da sağlandı.
1 Ocak 1957 tarihinden beri yürürlükte olan 6762 sayılı “Türk Ticaret
Kanunu” değişiyor. Bugünün şartlarına göre tasarlanan Tasarı, Adalet Bakanı
Cemil Çiçek, Türk Ticaret Kanunu Komisyonu Başkanı Prof. Dr. Ünal
Tekinalp’le birlikte açıklandı.
Tasarı ile bir çok yenilik getiriliyor. Bu yeniliklerin en önemlisi ise
şirketlerin elektronik ortama taşınması olarak dikkat çekiyor. Diğer önemli
gelişmeleri, elektronik alışverişte de hukuki konuların geçerli olacağı ve
elektronik imzaya getirilen sınırlandırmalar oluşturuyor.
Türk Ticaret Kanunu’nun değişmesinde ki önemli kriterler arasında elektronik
ortamda hukuki işlem kurmanın yaygınlık kazanması gösteriliyor. “Elektronik
işlemler ve bilgi toplumu hizmetleri” başlığı ile belirtilen bölümde,
şirketlere web sitesi oluşturma zorunluluğu şu şekilde ifade ediliyor:
“MADDE 1502. –
- Her sermaye şirketi bir Web sitesi oluşturmaya ve sitenin belirli
bir bölümünü, şirketin kanunen yapması gereken ilânlarına, paysahipleri
ve ortakları açısından önem taşıyan açıklamalarına, yönetim kurulu ve
genel kurul toplantılarının hazırlıkları ve yapılması ile ilgili,
ortaklara sunulması gereken belgelerin açıklanmasına, bu kurullara
ilişkin davetlerin yapılmasına, oy verme, şeffaflık ve kamuyu aydınlatma
yönünden zorunlu ve bilgi toplumu bağlamında yararlı görülen hizmet ve
bilgilerin sunulmasına, bilgi almaya yönelik sorulara, verilen bilgiye
ve benzeri diğer işlemler ile bu kanunda ve diğer kanunlarda
paysahiplerinin veya ortakların aydınlatılmasının öngörüldüğü konulara
tahsis etmek zorundadır.
Ayrıca, finansal tabloları, bunların dipnotları, yıllık rapor, yönetim
kurulunun kurumsal yönetim ilkelerine ne oranda uyulduğuna ilişkin
yıllık değerleme açıklaması, denetçinin, özel denetçinin, işlem
denetçilerinin raporları ve yetkili kurul ve bakanlıkların istedikleri
pay sahiplerinin ve sermaye piyasasını ilgilendiren konulara ilişkin
olarak şirketin cevap ve bildirimleri ve diğer ilgili hususlar şirketin
web sitesinde yayınlanır.
Bu hükümdeki yükümlülüğe uymama, kanuna aykırılığın ve yönetim kurulunun
görevini yerine getirmemesinin bütün sonuçlarını doğurur. Ceza hükümleri
saklıdır.
Finansal tabloları ile her türlü rapor üç yıl sitede kalır.
- Web sitesinin bilgi toplumu hizmetlerine ayrılmış kısmının ticaret
siciline kaydı da dahil olmak üzere, bu maddenin amaçlarına tahsis
edilmiş bulunan bu kısmının herkese açık nitelik taşıdığı, burada yer
alan mesajlar ile bilgilerin ilgililere yönlendirilmiş açıklamalar ve
hukukî iradeler olduğu, sitenin bu kısmına ulaşılmasının usul ve
esasları ile ilgili diğer hususlar Sanayi ve Ticaret Bakanlığı
tarafından bir yönetmelikle düzenlenir.
- Web sitesinin bu maddenin amaçlarına tahsis edilmiş kısmında
yayımlanan bilgilerin başına parantez içinde “yönlendirilmiş mesaj”
ibaresi konulur. Bu ibareli mesaj ancak Kanuna ve yukarıda anılan
yönetmeliğe uyulmak suretiyle değiştirilebilir. Tahsis edilen kısımda
yer alan bir mesajın yönlendirildiği karinedir.
- Yönlendirilmiş mesajların basılı şekilleri 82 nci madde uyarınca
ayrıca saklanır. Web sitesinde yer alacak bilgiler metin haline
getirilip şirket yönetimince tarih ve saati gösterilerek noterlikçe
onaylı bir deftere sıra numarasına göre yazılır veya yapıştırılır. Daha
sonra sitede yayınlanan bilgilerde bir değişiklik yapılırsa, değişikliğe
ilişkin olarak yukarıdaki işlem tekrarlanır.”
Elektronik Alışveriş
Ayrıca elektronik alışverişte de kanun hükümlerinin geçerli olduğunu
gösteren bir madde yer alıyor. Böylece normal alışverişte olduğu gibi
elektronik alışverişte de yapılacak işlemlerin geçerliliği hukuksal olarak
sağlanıyor. İlgili madde de şöyle deniliyor:
“MADDE 1503. –
- Tarafların açıkça anlaşmaları ve 18 inci maddenin üçüncü fıkrası
saklı kalmak şartıyla, ihbarlar, ihtarlar, itirazlar ve benzeri
beyanlar; fatura, teyid mektubu, iştirak taahhütnamesi, toplantı
çağrıları ve bu hüküm uyarınca yapılan elektronik gönderme ve elektronik
saklama sözleşmesi, elektronik ortamda düzenlenebilir, yollanabilir,
itiraza uğrayabilir ve kabul edilmişse hüküm ifade eder.”
Güvenli elektronik imza
Elektronik imzanın hukuksal geçerliliğinin sınırları da çiziliyor. Tasarıya
göre, “Poliçe, bono, çek makbuz senedi, varant ve kambiyo senetlerine
benzeyen senetler güvenli elektronik imza ile düzenlenemeyeceği, bu
senetlere ilişkin arz, kabul, aval gibi senet üzerinde gerçekleştirilen
işlemler güvenli elektronik imza ile yapılamayacağı” belirtiliyor.
Ancak e-imzanın uluslararası uygulamada geçerliliği artarsa yasağın Adalet
Bakanlığının önerisi üzerine Bakanlar Kurulunca kaldırılacağı kaydediliyor.
Elektronik ortamda yönetim kurulu ve genel kurul Tasarı, şirketlere web
sitesi zorunluluğundan sonra bir de on-line genel kurul olanağı getiriyor.
Tasarı da ilgili madde de şu ifadelere yer veriliyor:
“MADDE 1505. –
a) Sermaye şirketlerinde müdürler kurulu ve yönetim kurulu üyelerinin,
öngörülen belirli durumlarda, kurul toplantılarına görüntü ve ses
aktarılması yoluyla katılabilmeleri ve oy vermeleri esas sözleşme veya
şirket sözleşmesiyle düzenlenebilir.
b) Kollektif, komandit, limited ve sermayesi paylara bölünmüş
şirketlerde, şirket sözleşmesinde ve esas sözleşmede öngörülerek
elektronik ortamda ortaklar kuruluna ve genel kurula katılma, öneride
bulunma ve oy verme fiziki katılımın öneride bulunmanın ve oy vermenin
bütün sonuçlarını doğurur.
c) Yukarıda öngörülen hallerde, elektronik ortamda oy kullanabilmek
için, şirketin bu amaca özgülenmiş bir Web sitesine sahip bulunulması,
ortağın bu yolda talepte bulunması elektronik ortam araçlarının etkin
katılmaya elverişliliğinin bir teknik raporla kanıtlanıp bu raporun
tescil ve ilân edilmiş olması, oy kullananların kimliklerinin saklanması
gerekir.
d) Yukarıda anılan şirketlerde esas sözleşme veya şirket sözleşmesi
gereği şirket yönetimi, bu yolla oy kullanmanın bütün şartlarını
gerçekleştiriri ve ortağa gerekli bütün araçları sağlar.
e) Yukarıdaki hükümler çerçevesinde oyun gerçek sahibi tarafından
kullanılmasına ve uygulamaya ilişkin kurallar Sanayi ve Ticaret
Bakanlığınca hazırlanacak bir yönetmelikle düzenlenir.
a) Anonim şirketlerde genel kurullara elektronik ortamda katılma,
öneride bulunma, görüş açıklama ve oy verme, fizikî katılmanın ve oy
vermenin bütün hukukî sonuçlarını doğurur. Bu hükmün uygulanması
esasları bir Bakanlar Kurulu Tüzüğü ile düzenlenir. Tüzükte, genel
kurula elektronik ortamda katılmaya ve oy vermeye ilişkin esas sözleşme
hükmünün örneği yer alır.
Anonim şirketler Tüzükten aynen aktarılacak olan bu hükümde değişiklik
yapamazlar. Tüzük ayrıca oyun gerçek sahibi veya temsilcisi tarafından
kullanılmasını sağlayan kurallar ile 407 nci maddenin üçüncü fıkrasında
öngörülen komiserlerin bu hususa ilişkin yetkilerini içerir.
b) Bu Tüzüğün yürürlüğe girmesi ile birlikte genel kurullara elektronik
ortamda katılma ve oy kullanma sisteminin uygulanması pay senetleri
borsaya kota edilmiş şirketlerde zorunlu hale gelir.
- Birinci fıkranın (e) bendindeki yönetmelik ile pay sahibinin
temsilcisine Web sitesi aracılığıyla talimat vermesi esas ve usulleri
düzenlenebilir.
2. Uygulama kuralları
MADDE 1506. –
- Elektronik ortamı kullanmak isteyen ortaklar, paysahipleri ve
yönetim kurulu üyeleri e-posta adreslerini şirkete bildirirler.
E) Kurumsal yönetim ilkeleri
MADDE 1507. –
Halka açık anonim şirketlere kurumsal yönetim ilkelerini, yönetim
kurulunun buna ilişkin açıklamasının esaslarını ve şirketlerin bu yönden
derecelendirme kural ve sonuçlarını Sermaye Piyasası Kurulu belirler. Başka
kurumlar, kurullar ve kuruluşlar Sermaye Piyasası Kurulunun onayını almak
şartıyla, sadece kendi alanları için geçerli olabilecek kurumsal yönetim
ilkeleri ile ilgili, ayrıntıya ilişkin sınırlı düzenlemeler yapabilirler.”
|